dr inż. Bartłomiej Jabłoński
Aleksandra Kortylewska
Przedsiębiorstwa notowane na rynku kapitałowym w swojej praktyce stosują różne formy wynagradzania akcjonariuszy za powierzony im kapitał. Oprócz nagrody dla akcjonariusza w postaci wzrostu kursu akcji po dobrych wynikach, spółka może podzielić się częścią zysku w postaci dywidendy lub przekazać część zysku na wykup własnych akcji celem umorzenia, tzw. buy-back.
Proces wykupu akcji własnych występuje zazwyczaj, gdy przedsiębiorstwo posiada nadmiar kapitału, który nie może efektywnie zainwestować lub kiedy rynkowa wycena przedsiębiorstwa znacząco odbiega (jest niedowartościowana) od faktycznej jego wartości. Wtedy właściciele podejmują decyzję o skupowaniu akcji przez spółkę aby w końcu całego procesu je umorzyć.
W sytuacji kiedy spółka podaje informacje o skupie własnych akcji należy się zastanowić, co jest celem takiej operacji i czy faktycznie zarząd przedsiębiorstwa nie jest w stanie zainwestować kapitału w projekty umożliwiające dywersyfikację jego działalności. Oczywiście buy-back ma również sens wtedy, kiedy przedsiębiorstwo osiąga znakomitą stopę zwrotu z kapitału własnego i nie jest w stanie zainwestować wolnych środków w inny projekt, który przyniesie co najmniej identyczne wyniki. W tabeli 1 przedstawiamy wybrane spółki z GPW w Warszawie, które zamierzają przeprowadzić lub są w trakcie przeprowadzania procesu buy-back. W analizie operacji buy-back poczyniliśmy następujące założenia:
- rynkowa cena akcji przyjęta z dnia 27.06.2008,
- hipotetyczna liczba wykupu akcji liczona jako maksymalna kwota przeznaczona do wykupu podzielona przez cenę akcji.
W ostatniej, najważniejszej w całej tabeli kolumnie widać jaki jest faktyczny potencjał całej operacji, którą zamierzają przeprowadzić poszczególne spółki. Największy buy-back w stosunku do liczby akcji, która była w obrocie przed skupem i umorzeniem zamierza przeprowadzić Pekaes S.A. Zamierza on skupić i umorzyć przy założonych rynkowych cenach akcji aż ponad 38% akcji. Kolejną spółką, której buy-back przekroczy poziom 20% w dotychczasowej liczbie akcji jest Lentex S.A. Pamiętajmy, że obecne spadki na rynku powodują, że spółki przy założonych stałych kwotach przeznaczonych na buy-back mogą skupić więcej akcji jeśli ich cena będzie stale spadać.
Niektóre spośród przedstawionych spółek - mamy na myśli np. Indykpol S.A. - ustaliły strategię skupu własnych akcji, gdzie zarząd poinformował o przeznaczeniu po 7 mln zł rocznie na nabycie do 10% akcji własnych spółki celem umorzenia w terminie do połowy 2011 roku. Tak ustalona polityka skupu akcji i ich umorzenia na pewno nie pozostanie bez analizy inwestorów i oceny wpływu buy-back'u na potencjalną rentowność inwestycji w takie akcje.
Znaczenie buy-back dla inwestora
Odkupienie akcji przez emitenta powoduje zmniejszenie się ich liczby w obrocie, co przy założeniu zysków w przyszłych latach co najmniej tak samo dobrych, powinno skutkować wzrostem kursu akcji. Buy-back wpływa na wzrost zysku przypadającego na 1 akcję [eps], co powoduje obniżenie się wskaźnika P/E [cena/zysk]. W konsekwencji inwestor wyceniając taki podmiot według prostych metod P/E, może określić potencjalny wpływ skupu i umorzenia akcji spółki na jej przyszłą wycenę. W tabeli 2 zaprezentowaliśmy właśnie taką hipotetyczną sytuację, w której analizujemy sytuację dwóch podmiotów. Oba podmioty są identyczne, działają w tej samej branży oraz osiągają identyczne wyniki finansowe. Różnią się jedynie wielkością buy-back. Spółka X zamierza przeprowadzić buy-back o wartości 50% zysku z poprzedniego roku a spółka Y o wartości 90% zysku z poprzedniego roku. Od tego miejsca w tabeli 2 zmienia się już nie tylko zysk na akcję po umorzeniu wykupionych akcji ale również hipotetyczna wycena przy P/E branży wynoszącej 10.
Z przedstawionej analizy wynika, że zakładając osiągnięcie przez przedsiębiorstwo co najmniej porównywalnego zysku w przyszłych okresach, jego wycena po przeprowadzeniu operacji buy-back zgodnie z metodą P/E powinna wzrosnąć. Taki rozwój wypadków wpływa z kolei na potencjalną zyskowność inwestycji. Różnica między zyskiem z inwestycji w przedsiębiorstwie Y a X wynosi 8,66%. W tworzeniu długoterminowych portfeli fundamentalnych warto śledzić nie tylko spółki, które wypłacają spore dywidendy ale również i te podmioty, które skupują własne akcje celem umorzenia. Tak dobrane spółki do portfela może nie spowodują przypływu czystej gotówki jak w przypadku dywidendy, ale powinny przełożyć się na wzrost wartości portfela poprzez wzrost ceny notowań.
dr inż. Bartłomiej Jabłoński jest Wiceprezesem FINANSE Kancelaria Usług Gospodarczych i Finansowych Sp. z o.o.
Aleksandra Kortylewska jest studentką na kierunku finanse i rachunkowość, specjalność logistyka w biznesie.
Prezentowane analizy stanowią wyraz poglądów autorów i nie mogą być traktowane jako rekomendacja czy zalecenie podjęcia określonych działań inwestycyjnych.
powrót
